Что такое НДС и кто его платит в УзбекистанеWhat is VAT and who pays it in UzbekistanQQS nima va uni O'zbekistonda kim to'laydi
НДС — налог на добавленную стоимость. Стандартная ставка в Узбекистане — 12%. С 1 июня 2026 года для отдельных категорий доступна добровольная ставка 6%, а экспорт облагается по ставке 0%. Платят НДС компании и ИП, чей оборот превысил порог регистрации, а также импортёры.VAT is a value-added tax. The standard rate in Uzbekistan is 12%. From 1 June 2026 a voluntary 6% rate is available for certain categories, and exports are taxed at 0%. VAT is paid by companies and sole traders whose turnover exceeds the registration threshold, and by importers.QQS — qo'shilgan qiymat solig'i. O'zbekistonda standart stavka — 12%. 2026-yil 1-iyundan ayrim toifalar uchun ixtiyoriy 6% stavka mavjud, eksport esa 0% stavkada soliqqa tortiladi. QQSni aylanmasi ro'yxatdan o'tish chegarasidan oshgan kompaniyalar va YaTTlar, shuningdek importchilar to'laydi.
Что такое НДС простыми словамиWhat VAT means in plain wordsQQS oddiy so'z bilan nima
НДС — это налог на добавленную стоимость. Он закладывается в цену товара или услуги, и фактически его оплачивает конечный покупатель. Бизнес выступает «сборщиком»: начисляет НДС при продаже и вычитает НДС, уплаченный поставщикам. В бюджет перечисляется разница.VAT is a value-added tax. It is built into the price of goods or services and is effectively paid by the final buyer. The business acts as a "collector": it charges VAT on sales and deducts VAT paid to suppliers. The difference is remitted to the budget.QQS — qo'shilgan qiymat solig'i. U tovar yoki xizmat narxiga kiritiladi va uni amalda pirovard xaridor to'laydi. Biznes «yig'uvchi» sifatida ishtirok etadi: sotuvda QQS hisoblaydi va yetkazib beruvchilarga to'langan QQSni chegiradi. Byudjetga farq o'tkaziladi.
Кто обязан платить НДСWho must pay VATQQSni kim to'lashi shart
Плательщиками НДС становятся:VAT payers are:QQS to'lovchilari bo'lib quyidagilar hisoblanadi:
- компании и ИП, чей годовой оборот превысил порог регистрации плательщиком НДС;companies and sole traders whose annual turnover exceeds the VAT registration threshold;yillik aylanmasi QQS to'lovchisi sifatida ro'yxatdan o'tish chegarasidan oshgan kompaniyalar va YaTTlar;
- импортёры — НДС начисляется при ввозе товаров на территорию Узбекистана;importers — VAT is charged when goods are brought into Uzbekistan;importchilar — QQS tovarlarni O'zbekiston hududiga olib kirishda hisoblanadi;
- те, кто перешёл на уплату НДС добровольно.those who switched to VAT voluntarily.QQS to'lashga ixtiyoriy ravishda o'tganlar.
С 2026 года порог для обязательной регистрации плательщиком НДС повышен — больше малых компаний остаётся вне НДС. Точный порог стоит уточнять на дату регистрации, так как он привязан к расчётному показателю (БРВ) и периодически индексируется.From 2026 the mandatory VAT registration threshold was raised — more small companies stay outside VAT. The exact threshold should be checked on the registration date, as it is tied to a base calculation value and is periodically indexed.2026-yildan QQS to'lovchisi sifatida majburiy ro'yxatdan o'tish chegarasi ko'tarildi — ko'proq kichik kompaniya QQSdan tashqarida qoladi. Aniq chegarani ro'yxatdan o'tish sanasida aniqlash kerak, chunki u hisoblash ko'rsatkichiga (BHM) bog'langan va vaqti-vaqti bilan indekslanadi.
Ставки НДС в 2026 годуVAT rates in 20262026-yilda QQS stavkalari
| Операция | Transaction | Operatsiya | Ставка | Rate | Stavka |
|---|---|---|---|---|---|
| Продажа товаров и услуг внутри страны | Domestic sale of goods and services | Mamlakat ichida tovar va xizmatlarni sotish | 12% | ||
| Добровольная пониженная ставка (с 01.06.2026, для отдельных категорий) | Voluntary reduced rate (from 01.06.2026, certain categories) | Ixtiyoriy pasaytirilgan stavka (01.06.2026 dan, ayrim toifalar uchun) | 6% | ||
| Экспорт товаров | Export of goods | Tovarlar eksporti | 0% |
Возмещение НДСVAT refundQQSni qaytarish
Если сумма «входящего» НДС (уплаченного поставщикам) больше «исходящего», разницу можно вернуть или зачесть. С 2026 года расширен круг компаний, которым возмещение проводят в ускоренном порядке — в срок до 7 дней, включая бизнес, перешедший в более высокую категорию (из малого в средний или крупный).If the "input" VAT (paid to suppliers) exceeds the "output" VAT, the difference can be refunded or offset. From 2026 more companies are eligible for an accelerated refund — within 7 days, including businesses that moved to a higher category (from small to medium or large).Agar «kiruvchi» QQS (yetkazib beruvchilarga to'langan) summasi «chiquvchi»dan katta bo'lsa, farqni qaytarish yoki hisobga olish mumkin. 2026-yildan qaytarish tezlashtirilgan tartibda o'tkaziladigan kompaniyalar doirasi kengaydi — 7 kungacha muddatda, jumladan yuqoriroq toifaga o'tgan biznes (kichikdan o'rta yoki yirikka).
Нужно ли вам становиться плательщиком НДСShould you become a VAT payerSizga QQS to'lovchisi bo'lish kerakmi
Это зависит от оборота, клиентов и структуры затрат. Если ваши покупатели — плательщики НДС, статус плательщика часто выгоден: они смогут принять ваш НДС к вычету. Для малого бизнеса с розничными клиентами часто выгоднее оставаться на оборотном налоге. Оптимальный режим лучше просчитать заранее.It depends on turnover, clients and cost structure. If your buyers are VAT payers, being a VAT payer is often beneficial — they can deduct your VAT. For small businesses with retail clients it is often better to stay on turnover tax. The optimal regime is best calculated in advance.Bu aylanma, mijozlar va xarajatlar tuzilishiga bog'liq. Agar xaridorlaringiz QQS to'lovchilari bo'lsa, to'lovchi maqomi ko'pincha foydali: ular sizning QQSingizni chegirmaga qabul qila oladi. Chakana mijozli kichik biznes uchun ko'pincha aylanma solig'ida qolish foydaliroq. Maqbul rejimni oldindan hisoblagan ma'qul.
Частые вопросыFAQKo'p beriladigan savollar
Какая ставка НДС в Узбекистане в 2026 году?What is the VAT rate in Uzbekistan in 2026?2026-yilda O'zbekistonda QQS stavkasi qancha?
Стандартная ставка — 12%. С 1 июня 2026 года для отдельных категорий доступна добровольная ставка 6%. Экспорт товаров облагается по ставке 0%.The standard rate is 12%. From 1 June 2026 a voluntary 6% rate is available for certain categories. Export of goods is taxed at 0%.Standart stavka — 12%. 2026-yil 1-iyundan ayrim toifalar uchun ixtiyoriy 6% stavka mavjud. Tovarlar eksporti 0% stavkada soliqqa tortiladi.
Обязан ли ИП платить НДС?Must a sole trader pay VAT?YaTT QQS to'lashi shartmi?
Только если оборот превышает порог регистрации плательщиком НДС или ИП зарегистрировался как плательщик добровольно. Ниже порога ИП обычно платит оборотный налог.Only if turnover exceeds the VAT registration threshold or the sole trader registered voluntarily. Below the threshold a sole trader usually pays turnover tax.Faqat aylanma QQS to'lovchisi sifatida ro'yxatdan o'tish chegarasidan oshsa yoki YaTT ixtiyoriy ravishda to'lovchi sifatida ro'yxatdan o'tsa. Chegaradan pastda YaTT odatda aylanma solig'ini to'laydi.
Как быстро возвращают НДС?How fast is VAT refunded?QQS qanchalik tez qaytariladi?
С 2026 года ускоренное возмещение проводится в срок до 7 дней для расширенного круга компаний.From 2026 an accelerated refund is processed within 7 days for a wider range of companies.2026-yildan tezlashtirilgan qaytarish kengaytirilgan kompaniyalar doirasi uchun 7 kungacha muddatda o'tkaziladi.
Облагается ли экспорт НДС?Is export subject to VAT?Eksport QQSga tortiladimi?
Экспорт товаров облагается по ставке 0% при подтверждении фактического вывоза. Это позволяет вернуть «входящий» НДС.Export of goods is taxed at 0% upon confirmation of actual export. This allows recovering the "input" VAT.Tovarlar eksporti haqiqiy olib chiqish tasdiqlanganda 0% stavkada soliqqa tortiladi. Bu «kiruvchi» QQSni qaytarish imkonini beradi.
Разберём ваш случай по НДСLet's review your VAT caseQQS bo'yicha holatingizni ko'rib chiqamiz
Поможем понять, выгодно ли вам быть плательщиком НДС, и настроим учёт.We'll help you decide whether VAT status suits you and set up accounting.QQS to'lovchisi bo'lish siz uchun foydali yoki yo'qligini tushunishga yordam beramiz va hisobni sozlaymiz.
Получить консультациюGet a consultationKonsultatsiya olish